İhyâu ‘Ulûmi’d-Dîn – Ebû Hâmid Muhammed Gazâli (Hicri 495)

İhyâ-u ulûmi’d-dîn; ibadet, ahlak, tergib, terhib ve rakâik konularını ihtiva eden câmi bir eserdir. Gazzâlî, eserini dört cilt hâlinde düzenlemiş, ciltlere sırasıyla
1.Cilt: Rub’u’l-İbâdât (İbadetler)
2.Cilt: Âdetler (Âdât)
3.Cilt: Helak Edici Hususlar (Mühlikât)
4.Cilt: Felaha Erdirici Ameller (Münciyât)

adlarını vermiş, her bir cildi de on konu hâlinde işlemiştir.

İnsanın hem dış hem de iç dünyasına seslenen bu eser, zâhir ve bâtın ilimleri uzlaştıran, fıkıh ile tasavvufu kaynaştıran eşsiz bir örnektir. Eserde şer’î ilimlerin arka planları üzerinde durulur.

Klasik fıkıh kitaplarında yer alan bilgilerin ötelerine geçilir. İçerdikleri ruha, taşıdıkları manaya, vermek istedikleri mesajla dikkat çekilir. Fertten aileye, aileden çevreye, çevreden millete, milleten de ümmet ve insanlık câmiasına yansıması gereken etkileri değerlendirilir. Abdestin-namazın, zekatın-haccın, orucun-evlenmenin, alış-verişin, helâlin-haramın, yemenin-içmenin, özetle genelde maddi hayata yönelik kişiye ve sosyal hayatı ilgilendiren her olayın bir arka planı olduğu özenle yansıtılır.

Bu dört ciltlik eserin her birinde 10 kitap olup toplam 40 kitaptan oluşmaktadır.